ในชีวิตประจำวันของคนเมืองที่วนซ้ำซาก ใครจะไม่อยากหลบเข้าไปในดินแดนงดงามสักแห่ง เพื่อเติมสีสันให้วันธรรมดาๆ? โซอี้ แลม (林雅儀) ศิลปินชาวฮ่องกงผู้ทำงานด้านดีไซน์แฟชั่นมากว่า 10 ปี เล่าว่าเมื่อถึงจุดหนึ่งเธอรู้สึกว่า“หมดไฟ”กับงานออกแบบเชิงพาณิชย์ จึงตัดสินใจยึดมั่นในความชอบของตัวเอง ตั้งแบรนด์เสื้อผ้า และก้าวสู่รันเวย์นานาชาติ พร้อมกันนั้นเธอก็กลับมาวาดรูปอีกครั้ง จนสร้างสูตรความสุขของตัวเองเป็นโลกจินตนาการที่ชื่อ Zlism
ผมสั้นสีทองที่ตัดเรียบ และรอยสักเท่ๆ ที่แขน ทำให้โซอี้ แลม ดูเป็นคนแฟชั่นจากหัวจรดเท้า ทว่าเส้นสายงานวาดของเธอกลับพาเราไปสู่โลกเด็กน่ารักเต็มไปด้วยองค์ประกอบในฝัน ภายใต้ฉากธรรมชาติแบบยูโทเปีย ตัวละครต่างๆ ออกสำรวจและชักชวนผู้ชมให้เข้าไปในอาณาจักรสีสัน
จากผืนผ้าใบ โซอี้ แลม ขยายโลกสีสันของเธอไปสู่ท้องถนน ผนังอาคาร และพื้นที่จัดแสดงทั้งในฮ่องกงอย่างพิพิธภัณฑ์ศิลปะฮ่องกง ไปจนถึงนิทรรศการร่วมในต่างประเทศ นอกจากจะอยู่ในสตูดิโอทำงานแล้ว เธอยังเดินเข้าไปสอนชุมชนที่เปราะบางเป็นครั้งคราว ใช้การสร้างสรรค์เพื่อแบ่งปันความรักและความสุข
本集《藝城遊記》走入 Zoie 位於荃灣的工作室，由她帶領我們走入她從畫布延伸出來的快樂基地！
“Zlism อัดแน่นด้วยสิ่งที่ฉันชอบ”
เพียงก้าวเข้าไปในสตูดิโอของ โซอี้ แลม ก็ทำให้เราต้องร้อง “ว้าว” พื้นที่ขนาดกระทัดรัดถูกจัดวางต้นไม้เขียวชอุ่ม ชั้นวางเต็มไปด้วยฟิกเกอร์และโมเดล ตู้เก็บสีระบายเต็มตู้ และผลงานบางส่วนของโซอี้เอง ผนังที่เธอทาแต่งเติมช่วยให้บรรยากาศทั้งหมดสดใสขึ้น แต่สิ่งที่เซอร์ไพรส์ที่สุดคือเคาน์เตอร์โต๊ะและผนังกั้นที่เธอทำจากไม้ด้วยมือ หลังผนังกั้นคือมุมทำเซรามิกของเธอ ทุกมุมสะท้อนความใส่ใจของศิลปิน และโลกเล็กๆ ที่มีชีวิตชีวานี้ก็ชวนให้นึกถึงดาวเล็กๆ ของ Zlism ในผลงานของเธอ
ชื่อ “Zlism” มาจากการหยิบตัวอักษร “Z” และ “L” จากชื่อ Zoie Lam แล้วเติม “ISM” เข้าไป ศิลปินจึงมีไอเดียสร้างสรรค์โลกแฟนตาซีที่ทำให้คนรู้สึกยินดี แต่ Zlism ในความจริงคืออะไร และสะท้อนปรัชญาการสร้างสรรค์ส่วนตัวของเธออย่างไร?
โซอี้ เล่าให้ฟังว่า “ฉันนิยาม Zlism ว่าเป็นดาวดวงหนึ่ง โลกนี้เต็มไปด้วยสิ่งที่ฉันชอบ เช่น ฉันชอบวาดธรรมชาติ ชอบฟิกเกอร์แปลกๆ ดังนั้นฉันจึงไม่หยุดสร้างตัวละครใหม่ๆ ที่นี่ไม่ใช่พื้นที่ที่มีอยู่จริง แต่ฉันสามารถสร้างสิ่งที่ฉันชอบเมื่อไรก็ได้” เพราะไม่ถูกจำกัดด้วยความจริง ภาพเหนือจริงในหัวเธอจึงไหลลงสู่ผืนผ้าใบทีละชิ้น
ความฝันทั้งหลายล้วนเป็นจินตนาการของศิลปินที่อยากให้เกิดความสุข โซอี้ ยอมรับว่าเธอชอบความอิสระทางความคิดที่มาพร้อมกับการสร้างงาน และสิ่งที่เธอหวังคือให้ภาพของเธอส่งต่อความรู้สึกสนุกสนานให้คนดู เธอชูภาพจิ๋วหนึ่งชิ้นบนโต๊ะ เป็นภาพของตัวละครตัวหนึ่งชื่อเตียวเตียว (條條) ซึ่งเป็นหนึ่งในสมาชิกเก่าแก่ของดาว Zlism
“ถ้าผลงานของฉันช่วยเยียวยาหรือทำให้คนได้อะไรกลับไป แค่นั้นก็คุ้มแล้ว”
หากคุณเคยเห็นงานของ โซอี้ แลม นอกเหนือจากตัวละครแปลกน่ารักแล้ว ย่อมถูกดึงดูดด้วยโทนสีสดใสของเธอ เธอชอบสีสันหลากหลาย มากกว่าจะตามเทรนด์ซีซั่นต่อซีซั่น จึงสร้างเฉดสีของตัวเองไว้ เธอเชื่อว่าสีมีพลังวิเศษที่กระทบจิตใจผู้ดูตั้งแต่แรกเห็น ดังนั้นไม่ว่าเธอจะใช้วัสดุอะไร สีก็ต้องฉูดฉาดเพื่อให้เธอเองมีความสุขและให้ผลงานเยียวยาคนอื่นได้
โซอี้ เคยรับงานวาดภาพผนังทั้งอาคาร แม้การทำงานจะเหน็ดเหนื่อยแต่เธอก็ชอบ เพราะงานขนาดใหญ่ดึงให้คนหยุดดูและช่วยทำให้สภาพแวดล้อมสดใสขึ้น แม้ชีวิตคนเมืองฮ่องกงจะรีบเร่ง แต่เมื่อคนเดินผ่านแล้วได้ยิ้มหรือผ่อนคลายเพียงเสี้ยววินาที เธอก็เห็นคุณค่า โซอี้ หวังว่าผลงานจะมอบความเบิกบานให้คนที่เห็น แม้เพียงแค่เหลือบมองผ่านๆ
นอกเหนือจากงานผนังและภาพวาด โซอี้ ยังทดลองสื่อใหม่ๆ ในสตูดิโอของเธอด้วยการนำเตาเผาและเครื่องปั้นมาใช้ เนื่องจากเธอยังทำงานดีไซน์เสื้อผ้าเป็นพื้นฐาน งานเย็บตัดจึงไม่ใช่เรื่องยาก เธอยังเย็บฟิกเกอร์ดีไซน์แปลกๆ เพื่อทำให้สิ่งมีชีวิตในภาพกลายเป็นวัตถุสามมิติ ความต่างระหว่างงานสองมิติกับสามมิติทำให้ผลลัพธ์เปลี่ยนไปอย่างไม่คาดคิด และนั่นคือความพึงพอใจของเธอ
“ศิลปะของฉันและการลงมือทำสามารถแบ่งปันให้ชุมชนและช่วยเหลือผู้อื่นได้”
ในช่วงสั้นๆ ที่ใช้เวลาอยู่กับ โซอี้ แลม คุณจะรู้สึกได้ถึงพลังอ่อนโยนจากเธอ งานของเธอไม่เพียงส่งเสริมความรักและสติเท่านั้น แต่ยังสะท้อนความห่วงใยต่อชีวิตและชุมชน ครั้งหนึ่งผู้จัดงานเสนอให้เธอบริจาคส่วนหนึ่งจากยอดขายผลงานให้มูลนิธิมะเร็งฮ่องกง ไอเดียนี้ทำให้เธอเห็นว่าศิลปะและการลงมือทำเล็กๆ ของเธอสามารถตอบแทนสังคมได้ จากนั้นเธอก็เริ่มเข้าไปสอนวาดรูปให้ชนกลุ่มน้อยและผู้ป่วยในสถานรับเลี้ยง แม้เธอจะไม่สามารถให้สิ่งของมากมาย แต่การให้เวลาและการสื่อสารกลับเป็นสิ่งที่มีความหมายสำหรับเธอ
โซอี้ เล่าถึงเหตุการณ์หนึ่งที่เธอไปทำเวิร์กช็อปกับนักเรียนในสถาบันหนึ่ง หนึ่งในนักเรียนมอบโน้ตตัวเล็กๆ ให้เธอในคาบสุดท้าย เขียนขอบคุณที่ทำให้เขาเรียนรู้การแสดงออกผ่านการวาด ซึ่งการกระทำน้อยๆ นี้ทำให้โซอี้น้ำตาซึมเมื่อย้อนนึกถึง ความเรียบง่ายของข้อความซ่อนด้วยความจริงใจล้นล้ำ
เธอกล่าวว่า “เมื่อคุณให้เวลาแก่พวกเขา คุณจะได้รับการตอบแทนกลับมา ฉันรู้สึกว่าฉันช่วยได้จริงๆ นั่นทำให้ฉันได้อะไรบางอย่างจากการแลกเปลี่ยนนี้ มันไม่ใช่แค่ฉันให้ แต่เป็นการปฏิสัมพันธ์” การปฏิสัมพันธ์กับผู้คนเหล่านี้ยังหล่อเลี้ยงแรงบันดาลใจของเธอ เพื่อนๆ มักเรียกเธอว่า “คุณแลม” เพราะเธอเก่งในการให้กำลังใจผู้อื่น และเธอก็นำความสับสนในเส้นทางอาชีพมาเป็นแรงผลักดันให้ตัวเองและผู้อื่นก้าวต่อไป
“นิทรรศการครั้งนี้สะท้อนการเริ่มต้นจากฮ่องกงสู่ที่อื่นๆ”
เดือนเมษายนที่ผ่านมา โซอี้ แลม จัดนิทรรศการมัลติมีเดียร่วมกับ agnès b. ชื่อ “星辰引路 異想啟航” (Starry Guidance: Imaginative Voyage) นำเสนอผลงานกว่า 20 ชิ้น ครอบคลุมภาพวาด งานไม้ติดตั้ง เซรามิก และสติกเกอร์ติดผนัง โดยมีผลงานใหม่ 6 ชิ้น โซอี้ เล่าว่า “ธีมนิทรรศการเล่าเรื่องการออกเดินทางจากจุดหนึ่งไปสำรวจสถานที่ต่างๆ เล็กน้อยสะท้อนช่วงที่ฉันกลับมาทำงานส่วนตัว และเริ่มจากฮ่องกงแล้วขยายออกไปยังที่อื่น” เราเดินตามก้าวของเตียวเตียวไปกับการผจญภัย ซึ่งเป็นพยานการเปลี่ยนแปลงและการเติบโตของเธอ
นอกจากการรวบรวมสื่อหลากหลายของศิลปินแล้ว นิทรรศการยังจำหน่ายสินค้าจำกัดจำนวนที่ออกแบบโดยโซอี้ เพื่อระดมทุนช่วยองค์กรอาสาสมัครช่วยเหลือสุนัขจรจัดชื่อ “志永儍瓜儍狗特工隊基地” ซึ่งโซอี้เองเลี้ยงสัตว์เลี้ยงสองตัวและสนับสนุนการทำงานของอาสาสมัครเหล่านี้ เธอหวังจะมีส่วนช่วยคืนกลับสังคม
โซอี้ ทำงานทั้งด้านแฟชั่นและภาพประกอบอยู่แล้ว แต่ยังอุทิศเวลาให้การสอน ทำเวิร์กช็อปในชุมชน และช่วยหนุนการทำงานของอาสาสมัคร สิ่งเหล่านี้ทำให้เราเห็นถึงความมุ่งมั่นและความเห็นอกเห็นใจของเธอ และย้ำว่าแรงของศิลปะไปไกลกว่าความสุนทรีย์ทางสายตา
“ฉันคิดว่าแวดวงภาพประกอบในฮ่องกงกำลังเติบโตในเชิงบวก”
ก่อนหน้านี้ โซอี้ ยังได้รับเชิญจากพิพิธภัณฑ์ศิลปะฮ่องกง ให้วาดภาพประกอบสำหรับแผ่นพับการศึกษาของนิทรรศการ “米羅的詩想日常” และสร้างองค์ประกอบขยายด้วยเอฟเฟกต์ AR การที่เธอได้เชื่อมโยงงานของตัวเองกับผลงานของมาสเตอร์ที่เคยวาดดวงดาวและภาพเหนือจริงเมื่อครึ่งศตวรรษก่อน ถือเป็นประสบการณ์ที่มีคุณค่า ทำให้เตียวเตียวก้าวจากโลกจินตนาการส่วนตัวเข้าสู่ห้องนิทรรศการและมีปฏิสัมพันธ์กับงานของตำนานศิลปะ
เมื่อเปรียบเทียบภาพประกอบกับภาพวาดแบบดั้งเดิม ภาพประกอบมักให้ความรู้สึกปลดปล่อยและเบาสบาย แต่การได้รับความสนใจมากขึ้นในแง่ศิลปะก็ดีใจสำหรับโซอี้ เธอว่าการไปอยู่ในพิพิธภัณฑ์คือความหวังของเธอในอนาคต “ฉันหวังว่างานของฉันจะได้ไปที่พิพิธภัณฑ์เหล่านี้”
โซอี้ รู้สึกว่าผู้ชมฮ่องกงและพิพิธภัณฑ์ในท้องถิ่นยอมรับงานสร้างสรรค์ของคนท้องถิ่นมากขึ้น พื้นที่จัดแสดงไม่เพียงนำเสนอศิลปินต่างประเทศ แต่ยังเป็นเวทีให้ศิลปินท้องถิ่นมากความสามารถได้พบผู้ชม เมื่อมองบทบาทของตัวเอง เธอมีทัศนคติที่มองโลกในแง่ดีต่อการเติบโตของเส้นทางศิลปะของเธอ
เมื่อถูกถามถึงความสำคัญของภาพประกอบต่อเมือง โซอี้ ตอบว่า “การสื่อสารระหว่างคนไม่ได้มีแค่ตัวอักษร แต่ยังมีภาพและเสียง รวมถึงสื่อมัลติมีเดียและภาพประกอบ ภาพบางภาพคือการปลดปล่อยภายในใจ เมื่อลงใจชมงานใครสักคนอาจพบข้อความหรือความรู้สึกที่เยียวยา ในเมืองรีบเร่งแบบนี้ ถ้าผลงานของฉันสามารถให้สิ่งใดที่คนเอากลับไปได้ แค่นั้นก็พอแล้ว”
ช่วงครึ่งปีแรกของเธอมีงานพลุกพล่าน แต่ โซอี้ แลม ก็เต็มไปด้วยความพึงพอใจ กิจกรรมสอนที่หยุดชะงักเพราะโรคระบาดก็ใกล้กลับมาอีกครั้ง เธอตื่นเต้นว่า “ครั้งก่อนฉันสอนในสถาบันที่ดูแลผู้มีความบกพร่องทางสติปัญญาระดับปานกลาง เขาบอกฉันว่าตอนนี้ฉันสามารถกลับไปสอนได้แล้ว หลังโควิดก็มีหลายสิ่งที่เริ่มกลับมา” ฟังน้ำเสียงเธอที่เต็มไปด้วยความคาดหวัง ทำให้รู้ว่าความสุขอาจไม่ได้ยากอย่างที่คิด ด้วยความกระตือรือร้นในใจ เมื่อสร้างงานเพื่อให้ตัวเองและผู้อื่นได้สัมผัสความอ่อนโยน โลกเล็กๆ ในนั้นก็กลายเป็นดาวแห่งความสุขได้ทันที
agnès b. 「星辰引路 異想啟航：Zoie Lam多媒體藝術展覽”
日期：即日起至 5 月 1 日
時間：上午 11 時至晚上 8 時 30 分
地點：agnès b. RUE DE MARSEILLE 生活旗艦店 （尖沙咀河內道18號K11購物藝術館G26, G28 & 119店）
Executive Producer: Angus Mok
Producer: Mimi Kong
Interview & text: Ruby Yiu
Video Editor: Fai Wong
Videographer: Kason Tam, Fai Wong, Alvin Kong
Photographer: Kit Chu
Designer: Michael Choi
Special Thanks: Zoie Lam、agnès b.
