เหนือจริง — หลังจากสวมหน้ากากมาเกือบ 3 ปี และเจอกับเดือนกรกฎาคมที่ร้อนที่สุดเท่าที่ฮ่องกงมีบันทึกไว้ การเดินอยู่ท่ามกลางความคึกคักของเมืองทำให้รู้สึกเหมือนโลกที่คุ้นเคยถูกเปลี่ยนไปโดยทั้งโรคระบาดและภาวะโลกร้อน บางครั้งแค่ใช้เหตุผลอย่างเดียวเพื่อรับมือกับชีวิตก็ดูอึดอัดเกินไป ศิลปะเหนือจริงปรากฏขึ้นเมื่อร้อยปีก่อนเพื่อปลดปล่อยพลังจินตนาการจากจิตใต้สำนึก วันนี้มันยังคงเป็นแรงบันดาลใจให้กับ Amy Lo (盧慧敏) ผู้ทำงานทั้งในฐานะนักแสดงและนางแบบ
“Surrealism มีความขัดแย้งกับเหตุผลนิดหน่อย ตรงนี้คล้ายกับตัวฉันเอง”
ด้วยรูปลักษณ์ลูกผสมฮ่องกงและคอสตาริกา รวมถึงรูปร่างสูงเพรียว แต่นิสัยของ Amy กลับช่างทะลึ่งและเต็มไปด้วยจินตนาการ ซึ่งความย้อนแย้งนี้ไม่เพียงดูน่ารัก แต่ยังสะท้อนถึงศักยภาพความคิดสร้างสรรค์และความมีสติปัญญาของเธอ หัวข้อการถ่ายทำรอบนี้คือศิลปะเหนือจริง และ Amy ก็หลงใหลในแนวทางศิลปะแบบนี้ “ฉันไม่ได้เป็นคนที่ดูงานเหนือจริงเยอะมากนัก แต่จำภาพแรกที่เห็นได้ดีมากคือผลงานคลาสสิกของ Salvador Dalí อย่าง ‘นาฬิกาละลาย’ (La persistencia de la memoria) ชอบมาก แล้วก็เริ่มดูงานอื่นๆ เพื่อเข้าใจว่า Surrealism คืออะไร” หลังจากการถ่ายทำที่หนักหน่วง Amy ยังดูเปี่ยมด้วยพลัง เมื่อพูดถึงความชอบต่อศิลปะเหนือจริง เธออธิบายว่ามันไม่ได้ไร้ตรรกะ แต่มีความย้อนแย้ง ซึ่งเป็นสิ่งที่ดึงดูดเธออย่างมาก: “ปกติฉันคิดอะไรค่อนข้างตลกและมีจินตนาการ ดังนั้นการใช้ศิลปะนำเสนอความคิดที่ขัดกับเหตุผลแบบ Surrealism จึงน่าสนใจสำหรับฉัน”
คลั่งไคล้ Magritte: “สิ่งที่ตาเห็น ไม่จำเป็นต้องเป็นความจริง”
งานเหนือจริงอีกชิ้นที่ Amy ชื่นชอบคือของ René Magritte อย่าง The Treachery of Images “ถ้าจะสรุปงานของ Magritte ด้วยประโยคเดียว ก็คือ ‘สิ่งที่ตาเห็น ไม่จำเป็นต้องเป็นความจริง’ — ประโยคนี้เป็นสิ่งที่ฉันเชื่อมาก” Amy เล่าย้อนว่า “หลายคนมักตัดสินคนจากรูปลักษณ์หรือภาพลักษณ์ แต่เมื่ออยู่ในวงการบันเทิง ฉันเห็นว่าความจริงสามารถถูกบรรจุ ปรับแต่ง และสวมหน้ากากได้ ทำให้เข้าใจความลึกของงานของ Magritte อย่าง The False Mirror และ Not to Be Reproduced ได้ดียิ่งขึ้น ดวงตาเป็นหน้าต่าง แต่เราใส่ความเห็นของตัวเองเข้าไปจนบิดเบือนความจริง” ใน The False Mirror เราไม่เห็นกระจก แต่เป็นดวงตาขนาดยักษ์ที่สะท้อนท้องฟ้าสีฟ้าและเมฆ — เป็นการวิพากษ์ธรรมชาติของการมองเห็นที่ถูกหลอก ส่วน Not to Be Reproduced เป็นงานที่มีชื่อเสียงที่สุดของ Magritte: ชายคนหนึ่งเผชิญหน้ากับกระจก แต่กระจกกลับสะท้อนส่วนท้ายศีรษะของเขา ภาพที่พิศวงนี้ชวนให้คิดต่อเนื่องมาโดยตลอด รวมถึง Amy เองด้วย
“เวลาเดินเร็วเกินไป ฉันอยากยืดเวลานั้นออกไปไม่รู้จบ”
นอกจากงานจิตรกรรมแล้ว Amy ยังสนใจดนตรี วรรณกรรม และภาพยนตร์ โดยมักถูกดึงดูดด้วยองค์ประกอบที่แปลกและเหนือจริง “ฉันชอบจดความฝัน เพราะจำภาพในฝันได้ชัด เจตนารมณ์ใต้สำนึกมักให้แรงบันดาลใจ บางครั้งโคตรจะไม่มีความหมายเลย เช่น มีแมวสะพายช้าง หรือไม้จิ้มฟันกำลังว่ายน้ำ ครั้งหนึ่งฉันเล่าให้เพื่อนฟังและบอกว่าต้องทำเป็นหนัง ตอนนี้ขอสงวนสิทธิ์ทั้งหมด (หัวเราะ)!” Amy เล่าถึงภาพยนตร์เหนือจริงที่อยากทำในอนาคต: “เรื่องนี้เป็นเรื่องของการติดอยู่ในช่วงเวลาสั้นๆ ฉันอยากจับเวลาสั้นๆ มาทำเป็นหนัง อาจจะเป็นแค่ไม่กี่นาทีที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาติดขัดไหนสักที่ หนึ่งในแนวคิดคือการ ‘ควบคุมเวลา’ ฉันอยากตั้งชื่อว่า 《หนึ่งในพันวินาที》 เพื่อพยายามยืดเวลาออกไปไม่รู้จบ”
ชอบ Birdman: “ฉันคิดว่าจินตนาการและการแสดงอาจเป็นเรื่องจริง”
“ฉันชอบดูหนังมาก เพราะนอกจากเป็นความบันเทิงแล้ว ยังมีวัฒนธรรมและมุมมองให้เรียนรู้ ทั้งการใช้ศิลปะและการจัดองค์ประกอบภาพยนตร์ เรื่องหนึ่งที่ฉันชอบคือ Birdman” เมื่อได้ยินชื่อภาพยนตร์ Amy บอกว่าเดิมเธอไม่อยากดู แต่เพื่อนที่คลั่งไคล้หนังยัดเยียดให้ดู พอดูจบแล้วก็คุยกันเป็นชั่วโมง “หนังใช้วิธีแบบเหนือจริงเพื่อเล่าโลกที่แสนจะสมจริง ตัวเอกเป็นนักแสดงที่ตกยุค ฉันซึ่งอยู่ในวงการบันเทิงเข้าใจความรู้สึกหมดกำลังของตัวละครดี เมื่ออารมณ์ถาโถม คนเราจะไม่เป็นตัวของตัวเอง เช่น ตัวเอกจินตนาการว่าเขามีพลังวิเศษ และมีฉากหนึ่งที่เหมือนสิ่งที่ฉันเคยจินตนาการไว้—ฉันเคยคิดว่าจินตนาการและฉากการแสดงกลับกลายเป็นความจริง ถ้าฉันจากโลกนี้ไปแล้ว วิญญาณฉันจะออกจากร่างไหม ภาพของคนรอบตัวฉันจะเป็นอย่างไร”
ชื่นชม Frida Kahlo และ Jean Cocteau
“คุณเคยดูการ์ตูน Coco ของ Disney ไหม? เป็นหนังสำหรับครอบครัวที่เล่าเรื่องโลกคนตาย ตัวละครทั้งหมดเป็นโครงกระดูก มีดนตรีและสีสันเยอะมาก ในเรื่องมีศิลปินละครเวทีคนหนึ่งที่สะกิดต่อมาฉันว่าเป็น Frida Kahlo” Amy กล่าวต่อว่า “ปกติไม่มีใครคิดจะใส่ศิลปินจริงๆ ลงในการ์ตูน แต่ Frida Kahlo ซึ่งเป็นศิลปินเม็กซิกัน มีอิทธิพลต่อคนมากมายและยังส่งผลต่อวัฒนธรรมภาพยนตร์ เรื่องราวชีวิตของเธอคดเคี้ยว ฉันเองก็ไม่ใช่คนประสบความสำเร็จตั้งแต่วันแรก เลยชื่นชมการเดินทางของเธอ—เธอเป็น role model ของฉัน” นอกจาก Frida Kahlo เมื่อไม่นานมานี้ Amy ยังได้รู้จักผลงานของ Jean Cocteau ศิลปินชาวฝรั่งเศสผู้มีความเฉียบคมในเชิงการออกแบบ “ฉันชอบงานเกี่ยวกับดวงดาวของเขา งานเต็มไปด้วยจุดและเส้น เหมือนสถานะในหัวฉันที่ยังคง ‘โค้ด’ อยู่ตลอด ผมรู้สึกเห็นร่วมกันกับ Jean Cocteau ที่ไม่ต้องใช้สีหรือเทคนิคมากมายก็สื่อสารได้ เขายังทำหนังและมีอิทธิพลต่อแฟชั่น ฉันอยากแบ่งปันเขาให้ผู้อ่านได้รู้จัก”
ไม่ได้ฝึกเสแสร้ง แต่ความงามเกิดจากข้างใน
ในฐานะนางแบบที่ได้รับความสนใจในช่วงหลัง Amy เล่าว่าเธอแต่งกายตามอารมณ์ของวันเป็นหลัก “ถ้าวันไหนอารมณ์หนักหน่วง ก็จะใส่เสื้อผ้าโทนเข้มกว่า ฉันไม่แต่งตัวหวือหวา แต่ต้องการให้รู้สึกสบาย” ถึงกระนั้นหลายคนเห็นว่า Amy มีเสน่ห์แบบสติปัญญา ซึ่งเธอปฏิเสธคำว่าเป็นคนมี ‘บรรยากาศของศิลปิน’ เสมอ: “ฉันไม่ค่อยแน่ใจว่า ‘บรรยากาศศิลปะ’ คืออะไร (หัวเราะ) คงมาจากข้างใน ไม่ต้องบังคับ เมื่อคุณสัมผัสวัฒนธรรมมากขึ้น ความรู้สึกนั้นก็เกิดขึ้นเอง เช่น ถ้าคุณชอบเพลงหนักๆ คุณก็จะสนใจด้านนั้นมากขึ้น ไม่จำเป็นต้องดูเป็นคนรู้หนังสือ แต่การมีความสนใจและศึกษาสิ่งใดสิ่งหนึ่ง มันทำให้เกิดออร่าแบบนั้น เมื่อเจอสิ่งที่ชอบและมีความเชื่อมโยง คุณก็จะมีเสน่ห์แบบนั้นได้ สำคัญที่สุดคือหาความชอบของตัวเอง”
“腹有詩書氣自華” ยังคงเป็นความจริงจากบทสนทนาของ Amy กับนิทรรศการศิลปะที่เธอมักแวะชมเมื่อเดินทาง “ฉันชอบดูนิทรรศการ เวลาไปเที่ยวจะดูว่ามีงานชั่วคราวอะไรบ้าง เชื่อเรื่องโชคชะตาของการพบเจอ ครั้งหนึ่งที่ญี่ปุ่นมีนิทรรศการเกี่ยวกับส้ม จัดโดยกลุ่มคนสูงอายุ มีเวิร์กช็อปคุยกันว่าส้มที่ไหนอร่อย สีไหนกินได้ นิทรรศการที่น่าสนใจฉันจะลงทุนเต็มที่ ครั้งหนึ่งฉันไม่มีรองเท้ากันน้ำ แต่ก็ไปร่วมกิจกรรมปลูก ในที่สุดรองเท้าเต็มไปด้วยโคลนและต้องนั่งรถสามชั่วโมงกลับโตเกียว!”
ใช้ศิลปะเป็นกระจกให้รู้จักตัวเองใหม่
ผู้ที่รักธรรมชาติและการสูดลมชิลๆ อย่าง Amy เพิ่งไปชมงานนิทรรศการ “森呼吸” ที่ 大館 (Tai Kwun, ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมในฮ่องกง) และได้พูดคุยแลกเปลี่ยนกับผู้ชมที่บังเอิญพบ “นิทรรศการขนาดเล็กมีภาพวาดและภาพถ่าย อีกส่วนเป็นจอใหญ่ประมาณ 3–4 เมตร แสดงแอนิเมชันที่ต่อจากจุดเล็กๆ เพื่อเล่าเรื่องของต้นไม้ ข้างๆ ฉันมีเด็กน้อยคนนึงพูดเป็นภาษาอังกฤษว่า ‘มันไม่ใช่ต้นไม้หรอก’ ฉันมองหน้าตาเขาที่ดูฉุน แล้วพูดว่า ‘น่าจะใช่ต้นไม้นะ’ เราคุยกันเรื่องมนุษย์กับต้นไม้ เขาบอกว่า ‘ต้นไม้ไม่เคลื่อนที่ ไม่มีปาก ไม่กิน’ ฉันเลยบอกว่ามันเคลื่อนไหว แต่อยู่ในแนวขึ้นด้านบน มันกินโดยดูดสารอาหารจากดิน เด็กคนนั้นงง แล้วบอกว่า ‘แต่ต้นไม้ก็มีแมลง’ ในการสนทนานั้นฉันคิดทบทวนว่าตัวเองอาจไม่สมจริงพอ เด็กคนนั้นสุดท้ายก็ตะโกนว่า ‘โอ้ พระเจ้า! เธอสูงกว่าพ่อฉันด้วย เธอคงเป็นต้นไม้ใหญ่!’ มันชวนหัวมาก ฉันคิดว่าถ้ามีนาทีให้ผู้เข้าชมแลกเปลี่ยนความคิด จะเกิดแรงบันดาลใจเยอะมาก”
สำหรับ Amy งานศิลปะนอกจากจะเพาะบ่มจิตใจแล้ว มันยังช่วยให้รู้จักตัวเองมากขึ้น “ทำไมงานบางชิ้นทำให้เราซาบซึ้ง? อาจเพราะเราเจอ connection ระหว่างสิ่งนั้นกับตัวเรา ภาพวาด ดนตรี หรือภาพยนตร์ที่กระทบใจ ล้วนสร้าง bonding กับผู้ชม ทำให้เราเข้าใจตัวเองมากขึ้น เช่น งานเหนือจริงบางชิ้นอาจไม่มีความหมายชัดเจนเหมือนงานวาดทิวทัศน์ แต่ความหมายขึ้นกับว่าใครมองอย่างไร เวลาชมและแลกเปลี่ยน เราได้สำรวจมุมมองและปรับปรุงตัวเอง” ความหลงใหลบริสุทธิ์นี้เองที่ทำให้ Amy Lo เปล่งประกายโดยไม่ต้องพยายาม — ความเป็นธรรมชาติแบบนี้ ทำให้คุณอาจชอบเธอมากขึ้น
———
Executive Producer：Angus Mok
Producer：Gin
Photography：Feicien Feng
Art Direction & Set Design：yukchiloo
Videography：lai.tsz.chung
Styling：Lois Leung
Make Up：Jenny Shih
Hair：Him Ng from The Attic
Text：Meiji Ray
Wardrobe：Miu Miu, Gucci, Prada, Givenchy, Christian Louboutin, Silentnostalgia
