เซรามิก, คาเรน่า แลม เปิดโลกงานปั้นจากชุมชนฮ่องกงสู่การแสดง

เซรามิก คาเรน่า แลม (Karena Lam / 林嘉欣) บอกว่า ประทับใจบรรยากาศย่านเซินสือปูยู่ที่เต็มไปด้วยร้านผ้าแบบขายส่ง จนกระทั่งเดือนสิงหาคมปีนี้ที่เธอไปจัดนิทรรศการเซรามิกที่ถนนต้าเหิน เจอแกลเลอรีและคาเฟ่สมัยใหม่อยู่ร่วมกับร้านค้าเดิม ทำให้เห็นพลังของคนรุ่นใหม่และความเป็นชุมชนที่เป็นแรงบันดาลใจสำคัญต่อผลงานของเธอ

นักแสดงที่ได้รับการยกย่องจากสาธารณชน คาเรน่า แลม เมื่อได้เรียนรู้การปั้นเซรามิก ชีวิตของเธอเสมือนเปิดบทใหม่ให้ตัวเอง ในเดือนมิถุนายนปีหน้า คาเรน่าเตรียมร่วมกับนักจัดดอกไม้ชาวไต้หวัน เลียว เห่าเจ๋อ (廖浩哲) จัดนิทรรศการภาชนะจัดดอกไม้ เธอเล่าว่า วิธีชวนคนมาร่วมงานในยุคโซเชียล มีเพียงการส่งข้อความผ่านอินสตาแกรมเท่านั้น การทำงานของเธอทั้งตรงไปตรงมาและคมชัด บางครั้งเธอก็ทั้งเป็นนักแสดงระดับแม่เหล็กและเป็นคนธรรมดาไปพร้อมกัน

เร่งรัดสู่การช้า, เซรามิกกับวิถีชีวิต

คนที่เรารู้จักในฐานะนักแสดง คาเรน่า แลม ไม่ได้มีพื้นฐานจากสถาบันศิลปะอย่างเป็นระบบ แต่ใช้ประสบการณ์และสัญชาตญาณในการทำงาน แม้ไม่ใช่รูปแบบดุดันเหมือนม้าป่า แต่ด้วยนิสัยที่รีบร้อนของเธอ กลับเป็นข้อดีเมื่อจับงานปั้นแล้วเกิดประกายและการตอบสนองทำได้ทันที

เมื่อทราบว่ามีช่องว่างในตารางถ่ายทำ คาเรน่าจึงเดินทางไปยังหมู่บ้านช่างปั้นในจังหวัดคาซามะ เมืองมาสุโกะ ประเทศญี่ปุ่น เพื่อศึกษาวิถีชีวิตของครูช่างปั้นและพักอยู่กับเพื่อนที่เป็นช่างปั้น นุกะงะ อากิโอะ (額賀章夫) เธอใช้เวลา 11 วันต่อเนื่องในการลงมือปั้น เป็นช่วงเวลาที่เธอเรียนรู้ผ่านการลงมือจริง

อ่านเพิ่มเติม:

• นิทรรศการผลงานภาพประกอบเมืองของศิลปินท้องถิ่น แมวซาน ที่ Parallel Space
• นิทรรศการใหม่ที่ Tai Kwun หัวข้อ “มังกรเขียว: นิเวศน์ของผู้หญิง” เชื่อมศิลปะกับสิ่งแวดล้อม
• Atsuro Tayama ร่วมกับจิตรกรฝรั่งเศส Raoul Dufy ถ่ายทอดภาพทิวทัศน์สู่เครื่องแต่งกาย

คาเรน่ากล่าวว่า ผู้ที่เรียนเซรามิกอย่างเป็นระบบและผู้ที่ไม่ได้เรียนมีความต่างด้านเทคนิค ตัวอย่างเช่น ปิกัสโซที่เริ่มหันมาทำเซรามิกในช่วงท้ายของชีวิต เขาต้องเผชิญวัสดุที่ยังไม่คุ้นเคยและผลลัพธ์จากการเคลือบสีมักอยู่นอกเหนือที่คาดหมาย สำหรับเธอ การทำเซรามิกไม่ใช่การผลิตจำนวนมาก แต่เป็นการใช้วัสดุนี้แสดงออกถึงโลกภายในของผู้ทำ เธอยินดีกับความไม่สมบูรณ์ของผิวงานระดับมิลลิเมตร เพราะนั่นคือความจริงใจของงาน

คาเรน่าเล่าถึงการเริ่มทำเซรามิกว่า เดิมทีเธอพาลูกสาวไปเรียนเซรามิก ระหว่างรอเธอจึงลองจับดินดูเพราะไม่อยากให้เวลาว่างเสียไป และกลายเป็นติดใจไปโดยปริยาย เธอบอกว่า ดินมีความทรงจำ มันตอบสนองต่ออารมณ์และความทรงจำของผู้ทำ เหมือนมีความเชื่อมโยงกับการแสดงละคร เพราะดินไม่ได้ถูกควบคุมโดยเธอ แต่เป็นการสื่อสาร การฟัง และการตอบสนองซึ่งกันและกัน

ขณะฟังคาเรน่าเล่า คำพูดเกี่ยวกับเซรามิกของเธอชวนให้หลงใหล แต่การทำงานปั้นก็มีวันที่ไม่เป็นใจ ความไม่แน่นอนเป็นส่วนหนึ่งของการทำงาน หากใครมีคนรักที่อารมณ์ขึ้นลงง่าย ก็จะเข้าใจได้ดี คาเรน่ากล่าวว่า การชอบเซรามิกต้องยอมรับความไม่คาดคิด การทำงานมักมีความล้มเหลว เช่น สัมผัสไม่ดีหรือขาดสมาธิ แต่เซรามิกเป็นกิจกรรมที่ยอมให้คุณทำผิดและเรียนรู้จากมัน เธอไม่ยึดติดกับผลงานที่ล้มเหลว สามารถทำลายแล้วนำกลับมาเป็นวัสดุใหม่ เช่น ทำเป็นกระเบื้องหรือโมเสก ไม่ให้เกิดความสูญเปล่า

เซรามิกกับความเร็วของเมือง

สตูดิโอเซรามิกของคาเรน่าไม่มีไวไฟ และสัญญาณโทรศัพท์อ่อน เป็นความขัดแย้งที่น่าแปลกใจเมื่อเทียบกับชีวิตในเมืองใหญ่ คาเรน่าเห็นว่า ชีวิตในฮ่องกงที่เร็วและเร่งรีบกลับเป็นสภาพแวดล้อมที่ฝึกจิตได้ดี ถ้าต้องการปลีกวิเวกไปทำสมาธิอาจเลือกที่ช้า แต่การเรียนรู้ที่จะชะลอในความเร็วกลับให้ผลที่ชัดเจนกว่ามาก

ในช่วงหลัง คาเรน่าจัดนิทรรศการเซรามิกหลายครั้ง โดยเลือกสถานที่ที่เป็นพื้นที่ชุมชน เช่น ซาอังกค์ ปรึกฝอ และถนนต้าเหิน ในย่านเซินสือปูยู่ ซึ่งให้ความรู้สึกฮ่องกงแบบดั้งเดิม สภาพแวดล้อมเช่นนี้ช่วยเติมคุณค่าให้กับงานเซรามิกที่เธอทำ เพราะงานเครื่องใช้ในชีวิตประจำวันเชื่อมโยงกับผู้คนและเรื่องเล่าของชุมชน

คาเรน่ากล่าวว่า เธอไม่มุ่งหวังเป็นศิลปินชั้นสูง แต่ผลงานเซรามิกของเธอออกแบบมาเพื่อใช้งานประจำวัน และรายได้จากการขายผลิตภัณฑ์ภายใต้แบรนด์ Ceramics by Karena Lam เมื่อหักต้นทุนแล้ว เธอจะมอบให้กับองค์กรการกุศลในฮ่องกงทั้งหมด

มือมีสายตา, เซรามิกกับการรับรู้ใหม่

ตลอด 4 ปีที่เรียนปั้น คาเรน่าสังเกตว่า มือของเธอเปลี่ยนไป ทั้งความบอบบางและร่องรอยเล็กน้อยจากการใช้แรง แต่สิ่งที่น่าแปลกคือการที่เธอรู้สึกว่า “นิ้วมีดวงตา” ซึ่งเปิดประสบการณ์การแสดงอีกรูปแบบหนึ่ง เธอบอกว่า การเป็นนักแสดงบางครั้งอาจเป็นสิ่งนามธรรม แต่การทำเซรามิกทำให้เธอมีงานที่จับต้องได้ ผู้ชมสามารถสัมผัส ใช้งาน และมีปฏิสัมพันธ์กับผลงานได้

คำถามที่ลูกสาวเคยถามเธอว่า รักฉันมากกว่าหรือรักเซรามิกมากกว่าคาเรน่าตอบแบบหยอกๆ ว่าเป็นเรื่องที่ต้องจัดการไปพร้อมกัน เธอไม่อยากหยุดอยู่กับจุดใดจุดหนึ่ง ทั้งการแสดงและการทำเซรามิกล้วนเป็นความหลงใหลที่เติมให้กันและกัน เธอยังมองหาโปรเจกต์ใหม่และการจัดนิทรรศการต่อไป

^{ผู้จัดการฝ่ายผลิต: Angus Mok
ช่างภาพ: Leung Mo
ผู้ออกแบบศิลป์: Leung Mo & Mimi Kong
สไตลิง: Mimi Kong ช่วยโดย Candice Yu
ช่างภาพวิดีโอ: Kason Tam & Alvin Kong
ตัดต่อวิดีโอ: Kason Tam & Alvin Kong
ผู้สัมภาษณ์: Ms. A
เมคอัพ: Will Wong
ทำผม: Kristy Cheung & Ricky Lam
เสื้อผ้า: หลุยส์ วิตตอง}